انواع نورپردازی در سینما و کاربردهای آن

نورپردازی در سینما، نه تنها ابزار فنی برای روشن کردن صحنه است، بلکه یک عنصر روایی و زیبایی‌شناختی محسوب می‌شود که به انتقال احساسات، ایجاد فضا و هدایت نگاه تماشاگر کمک می‌کند. انتخاب نوع نور، زاویه، شدت و رنگ آن می‌تواند به‌طور مستقیم بر درک و تفسیر مخاطب از یک صحنه تأثیر بگذارد.

۱. نور کلیدی   Key Light

◀ تعریف: اصلی‌ترین منبع نور در یک صحنه که سوژه را به شکل غالب روشن می‌کند.

◀ کاربرد: ایجاد فرم، حجم و تأکید بر ویژگی‌های اصلی چهره یا جسم.

◀ نکته: شدت و زاویه نور کلیدی می‌تواند از واقع‌گرایانه تا نمایشی متغیر باشد. در سبک‌های کلاسیک معمولاً از زاویه ۴۵ درجه نسبت به سوژه استفاده می‌شود.

۲. نور پرکننده  Fill Light

◀ تعریف: نوری مکمل برای کاهش سایه‌های تند ایجاد شده توسط نور کلیدی.

◀ کاربرد: نرم‌تر کردن کنتراست تصویر و جلوگیری از تاریکی بیش از حد بخش‌های خاص.

◀ نکته: معمولاً شدت آن نصف یا کمتر از نور کلیدی است تا عمق و بعد تصویر حفظ شود.

۳. نور پشت   Back Light / Rim Light

◀ تعریف: نوری که از پشت سوژه تابیده می‌شود.

◀ کاربرد: جدا کردن سوژه از پس‌زمینه و ایجاد خط نور دور سوژه.

◀ اثر هنری: در صحنه‌های دراماتیک یا فانتزی برای القای حالت معنوی یا مرموز استفاده می‌شود.

۴. نور از بالا  Top Light

◀ تعریف: نور مستقیم از بالای سوژه.

◀ کاربرد: ایجاد سایه‌های خاص روی صورت، نشان دادن قدرت یا تهدید.

◀ اثر: معمولاً در ژانرهای جنایی یا تریلر استفاده می‌شود.

۵. نور از پایین   Under Light

◀ تعریف: نور از زاویه پایین به سوژه.

◀ کاربرد: ایجاد حس ترس یا غیرطبیعی بودن.

◀ اثر: در فیلم‌های ترسناک یا صحنه‌های کابوس‌آور رایج است.

۶. نور جانبی  Side Light

◀ تعریف: نور از یک طرف سوژه.

◀ کاربرد: تأکید بر بافت و برجسته کردن تضاد نوری در چهره یا جسم.

◀ اثر: ایجاد حس رازآلودگی یا نمایش شخصیت دوگانه.

۷. نور طبیعی  Natural Light

◀ تعریف: استفاده از نور خورشید یا منابع طبیعی.

◀ کاربرد: ایجاد حس واقع‌گرایی و مستندسازی.

◀ اثر: در فیلم‌های نئورئالیستی یا مستند بسیار محبوب است.

۸. نور مصنوعی رنگی  Colored Lighting

◀ تعریف: استفاده از فیلترها یا چراغ‌های RGB برای ایجاد رنگ خاص.

◀ کاربرد: انتقال حالت روانی، نمادپردازی یا خلق فضای فانتزی.

◀ اثر: رنگ قرمز برای هیجان یا خطر، آبی برای آرامش یا غم، سبز برای حس بی‌تعادلی.

۹. نور سه نقطه‌ای   Three-Point Lighting

◀ ترکیب: نور کلیدی، نور پرکننده و نور پشت.

◀ کاربرد: یکی از رایج‌ترین روش‌های نورپردازی برای ایجاد تصویر متعادل و جذاب.

◀ مزیت: کنترل کامل بر نور و سایه و ایجاد وضوح بالا.

نتیجه‌گیری

نورپردازی در سینما فراتر از یک ابزار تکنیکی است؛ این عنصر به‌عنوان یک زبان بصری، معنا و احساسات را به تصویر می‌کشد.

کارگردان و فیلمبردار با انتخاب نوع نور، می‌توانند داستان را نه فقط روایت، بلکه «حس» کنند و به تماشاگر منتقل کنند.

تهیه و تنظیم : حسین جمالیان